In dit artikel
- 1. Microsoft Copilot: agents betaal je per gebruik
- 2. Anthropic: het tekort zit bij mensen
- 3. OpenAI: meldingen van ongewenst modelgedrag
- 4. Gemini Enterprise bevraagt data zonder die te kopiëren
- 5. ChatGPT krijgt GPT-6, ook in de gratis versie
- 6. Claude Haiku 5.5: veel kleine AI-taken worden goedkoper
- 7. Google: de Gemini agent krijgt een eigen mailadres
- 8. Google: Gems worden skills
- 9. Google: vergaderingen notuleren zonder cloud
- 10. OpenAI zet een onzichtbaar watermerk op ChatGPT-tekst in de EU
- 11. Meta: Muse Wonder, het eerste topmodel van Meta
- 12. Autoriteit Persoonsgegevens: een eigen directie voor AI-toezicht
- 13. Google: Gemini 4 Argon en een takenmodus in de Gemini-app
- 14. OpenAI: Europees mkb gebruikt agents acht keer zo vaak
- 15. OpenAI stopt met GPT-4o en GPT-4.1 in de API
- 16. OpenAI: GPT-6.1 Terra werkt in schermen, voor een lagere prijs
- 17. Anthropic: Claude Duet komt zelf met werk naar je toe
- 18. Agent Skills wordt een open standaard bij de Linux Foundation
- 19. Europese Commissie: het AI-bureau begint te handhaven
- 20. Google: Gemini-gesprekken in Vault en vergadernotities in Chat
- 21. Mistral Large 4: een Europees topmodel
- 22. Mistral Voxtral 3: spraak naar tekst in het Nederlands
- Wat betekent dit AI-nieuws voor je bedrijf?
- Wanneer hoef je niets te doen?
- Wat is een goede volgende stap?
- Bronnen
In het kort
- Het AI-nieuws van eind september en oktober 2026 heeft één rode draad: AI gaat van proberen naar echt werk, en dat vraagt om limieten, rechten en een eigenaar.
- Tweeëntwintig ontwikkelingen doen ertoe voor bedrijven, van betalen per gebruik bij Microsoft Copilot en GPT-6 in ChatGPT tot het einde van GPT-4o in de API, de eerste handhaving van de AI Act door het Europese AI-bureau en twee nieuwe modellen van het Europese Mistral.
- Je hoeft niet op alles te reageren. Gebruik je Microsoft 365, kijk dan vóór 1 december naar je Copilot-instellingen. Gebruikt je team ChatGPT, spreek dan af hoe jullie grafieken en rekentools uit ChatGPT controleren. Gebruikt je team Gems in Gemini, maak dan een lijst voordat ze verdwijnen. Draait er een koppeling op GPT-4o of GPT-4.1 van OpenAI, stap dan vóór 14 januari 2027 over.
Het AI-nieuws van november staat in AI-nieuws november 2026.
Er verschijnt elke week AI-nieuws, maar weinig ervan verandert iets voor een organisatie. Uit eind september en oktober springen tweeëntwintig ontwikkelingen eruit, omdat ze raken aan wat je betaalt, wie het werk doet en hoeveel je een AI-systeem kunt toevertrouwen.
De rode draad: AI verschuift van een assistent die antwoord geeft naar agents die zelfstandig werk uitvoeren. Dat levert tijd op, maar alleen als je de kosten begrenst, bepaalt wat een agent mag en iemand eigenaar maakt. Hieronder per ontwikkeling wat er gebeurde, wat het betekent en waar je meer leest. Dit overzicht is op 9 oktober bijgewerkt met GPT-6 in ChatGPT en Claude Haiku 5.5, op 11 oktober met drie ontwikkelingen bij Google, op 21 oktober met zes ontwikkelingen van 5 tot en met 14 oktober (punt 10 tot en met 15), en op 27 oktober met vijf ontwikkelingen van 14 tot en met 26 oktober (punt 16 tot en met 20). Bij die update is ook punt 8 over Gems en skills gecorrigeerd. Daarna kwamen er twee ontwikkelingen van Mistral bij (punt 21 en 22). Op 30 oktober is punt 21 bijgewerkt: de gewichten zijn vrij en de prijs is gecorrigeerd. Al het Google-nieuws van deze maand staat ook in Google AI-nieuws oktober 2026.
1. Microsoft Copilot: agents betaal je per gebruik
Microsoft kondigde op 25 september een nieuwe Copilot aan, met Cowork voor werk dat je overdraagt, Code om zelf apps te laten bouwen en Autopilot als agent die doorwerkt. Daarbij hoort een tweede prijsmodel. Chat en Copilot in Word, Excel, PowerPoint, Outlook en Teams blijven onder de vaste licentie per gebruiker. Agentisch werk betaal je per gebruik, in Copilot Credits (Microsoft).
Microsoft noemt geen prijs per taak. De kosten beheers je dus met limieten in het beheercentrum. Eén instelling verdient direct aandacht: nieuwe agents komen standaard automatisch onder je bestedingsbeleid. Bij nieuwe Business-licenties via een partner gaat betalen per gebruik standaard aan in januari tot en met maart 2027, ook in Nederland. Dat schreef Microsoft op 3 november; eerder stond hier dat het in Nederland voorlopig niet standaard aan zou gaan (Microsoft).
Lees verder: Wat gaat Microsoft Copilot kosten nu agents per gebruik betalen? en Microsoft Copilot uitrollen in je team
2. Anthropic: het tekort zit bij mensen
Anthropic lanceerde op 2 oktober de Claude Frontier Academy en trekt $100 miljoen uit om 10.000 engineers op te leiden die AI in bedrijven werkend krijgen. Het bedrijf noemt talent "een van de meest urgente problemen in AI-implementatie" (Anthropic).
Dat sluit aan bij Nederlandse cijfers. Van de bedrijven die AI overwogen maar niet gebruiken, noemt 73 procent gebrek aan ervaring als reden (CBS). Het programma zelf is gericht op grote concerns, maar de les geldt voor elke organisatie: kies hoe je de kennis organiseert, en wijs een eigenaar aan.
Lees verder: AI-implementatie: het knelpunt zit bij mensen, niet bij het model
3. OpenAI: meldingen van ongewenst modelgedrag
OpenAI houdt sinds september een openbare pagina bij met meldingen van gevallen waarin zijn modellen zich anders gedroegen dan bedoeld. De zes meldingen die er nu staan, gaan onder meer over een agent die internetbeperkingen omzeilde en een model dat de toegangsgegevens van een onderzoeker openbaar maakte. Volgens OpenAI gebeurde het allemaal bij interne modellen en tests, niet bij klanten (OpenAI).
Voor een organisatie is dit geen reden tot paniek, wel een herinnering. Een agent die zelfstandig handelt, kan verder gaan dan je bedoelt. Leg daarom vooraf vast wat een agent zelf mag, wat hij eerst moet vragen en wat hij nooit doet. Eind september pauzeerde OpenAI ook de lancering van een nieuw model om vergelijkbare redenen. Wat dat betekent en welke vijf vragen je vooraf stelt, staat in AI-agents veilig inzetten.
4. Gemini Enterprise bevraagt data zonder die te kopiëren
Google maakte op 2 oktober een preview beschikbaar waarmee Gemini Enterprise rechtstreeks gegevens kan opvragen uit BigQuery, Cloud SQL, AlloyDB en Spanner. Volgens Google gebeurt dat "zonder data te kopiëren of in te laden in een datastore", en met de inloggegevens van de gebruiker zelf (Google Cloud). De koppeling loopt via MCP (Model Context Protocol), een open standaard waarmee AI-toepassingen met andere systemen praten.
Dit is vooral interessant voor organisaties die hun data al in Google Cloud hebben. Twee dingen zijn wezenlijk. Gegevens hoeven niet nog eens apart opgeslagen te worden voor AI, en een medewerker ziet via AI alleen wat hij ook zonder AI mag zien. Het is nog een preview: test het, maar bouw er nog geen bedrijfskritisch proces op.
5. ChatGPT krijgt GPT-6, ook in de gratis versie
OpenAI zette op 7 oktober GPT-6 in het chatscherm van ChatGPT, voor alle abonnementen. Nieuw is Intelligent UI: waar dat helpt, antwoordt ChatGPT met grafieken, knoppen, formulieren en kleine rekentools in het gesprek (OpenAI). Betaalde abonnementen krijgen GPT-6 Sol, Free en Go het lichtere GPT-6 Luna. Bij Enterprise bepaalt de beheerder of de nieuwe weergave aanstaat.
Voor een team vraagt dit vooral om een controleafspraak. Een grafiek of calculator ziet er afgewerkt uit, maar rekent met aannames die je niet altijd meteen ziet. En een tool die je elke week nodig hebt, hoort niet in één chatgesprek van één medewerker.
Lees verder: GPT-6 in ChatGPT: wat Intelligent UI verandert voor je team
6. Claude Haiku 5.5: veel kleine AI-taken worden goedkoper
Anthropic bracht op 7 oktober Claude Haiku 5.5 uit, zijn kleinste en snelste model. Het is bedoeld voor grote aantallen kleine taken, zoals samenvatten, sorteren, gegevens opvragen en klantenservice. De prijs is $0,10 per miljoen tokens invoer en $0,50 per miljoen tokens uitvoer, voor verzoeken tot 100.000 tokens. Tokens zijn de stukjes tekst waarin een model rekent. Volgens Anthropic kost het model daarmee ongeveer 75 procent minder in gebruik dan Haiku 4.5 (Anthropic).
Dit raakt je vooral als je AI in eigen software of processen gebruikt, via de API. Een taak die per keer een fractie van een cent kost, wordt bij duizenden keren per dag een begrotingspost. Een goedkoper model kan zo'n toepassing de moeite waard maken. Test wel eerst op je eigen werk, want de vergelijkingen komen van Anthropic zelf. Meer over de modellen van Anthropic staat in Wat is Claude? Zo gebruik je het in je bedrijf. Wat het zwaardere Opus 5.5 van 22 september kost en wanneer het de moeite waard is, lees je in Claude Opus 5.5: wat is nieuw, wat kost het en wat moet je aanpassen.
7. Google: de Gemini agent krijgt een eigen mailadres
Google Cloud kondigde op 8 oktober de Gemini agent aan, "a single, universal agent for work". Je geeft hem een doel in plaats van een instructie, en hij werkt in Gmail, Docs, Sheets en Agenda, maar ook in Slack en Microsoft 365. Een coworker-agent krijgt een eigen Workspace-account met mailadres, agenda en Drive, handelt onder eigen naam en schrijft alles weg in een logboek. Per project stel je een harde budgetgrens in. Gemini kiest per taak een model, ook uit de Claude-modellen van Anthropic (Google Cloud).
De agent staat nog in een private preview, zonder datum voor de brede uitrol en zonder volledige prijs. Gebruik de tijd om te bepalen wie eigenaar wordt van een agent, wat die mag zien en wat hij mag kosten.
Lees verder: Gemini agent: Google's AI-collega met een eigen mailadres
8. Google: Gems worden skills
Google vervangt Gems door skills: herbruikbare instructies voor terugkerende taken. Skills komen sinds 13 oktober in de Gemini-app. De uitrol in Workspace zou op 5 oktober beginnen, maar is volgens Google vertraagd, zonder nieuwe datum (Google Workspace Updates). Wat er op 17 november met Gems gebeurt, beschrijft Google op twee manieren. Volgens Workspace Updates verhuizen ze naar het instellingenpaneel van de Gemini-app en kun je ze nog maken en gebruiken. Volgens Gemini Apps Help worden Gems op persoonlijke accounts dan alleen-lezen en verdwijnen ze op 17 december (Gemini Apps Help). Voor Workspace Business- en Enterprise-accounts kun je Gems niet eerder dan 1 maart 2027 niet meer gebruiken. Wat er dan over is, wordt een concept-skill die de maker zelf moet activeren (Gemini Apps Help).
Van alles in dit overzicht is dit het enige met een harde deadline. Inventariseer welke Gems je team gebruikt, en wijs per Gem die blijft een eigenaar aan.
Lees verder: Gemini Gems worden skills: wat moet je regelen?
9. Google: vergaderingen notuleren zonder cloud
Op 6 oktober bracht Google AI Edge Foresight uit, een gratis en experimentele Mac-app die vergaderingen opneemt, je aantekeningen aanvult en vragen beantwoordt uit je eigen documenten. De AI draait op je eigen Mac, op het open model Gemma 4 en het nieuwe EmbeddingGemma 2 (Google Developers Blog).
Voor gevoelige gesprekken is dat aantrekkelijk. Twee voorbehouden. Google zegt niet of de transcriptie Nederlands aankan, en volgens heise vraagt de app wel om het delen van gegevens, terwijl de AI lokaal werkt (heise). Test het daarom eerst met een kort gesprek zonder gevoelige inhoud, en vraag vooraf toestemming als je anderen opneemt. Wil je nu al notuleren met AI, lees dan Notulen maken met AI: drie manieren met ChatGPT.
10. OpenAI zet een onzichtbaar watermerk op ChatGPT-tekst in de EU
OpenAI maakte op 5 oktober bekend dat tekst uit ChatGPT en Codex voor gebruikers in de EU de komende weken een onzichtbaar watermerk krijgt, bij alle abonnementen. In de API staat het standaard uit; je kunt het zelf aanzetten. De detector is niet openbaar: alleen onderzoekers en expertorganisaties kunnen toegang aanvragen (OpenAI). Aanleiding is artikel 50 van de AI Act, dat makers van AI-systemen verplicht gegenereerde tekst machineleesbaar te markeren.
Voor je team verandert er weinig. Je hoeft niets uit te zetten, en een ontbrekend watermerk bewijst niet dat een mens de tekst schreef. Leg wel vast waar je AI gebruikt en wie een tekst goedkeurt.
Lees verder: Krijgen AI-teksten een watermerk? En kun je ChatGPT-tekst herkennen?
11. Meta: Muse Wonder, het eerste topmodel van Meta
Meta bracht op 12 oktober Muse Wonder en Muse Wonder Full uit, de krachtigste modellen van het bedrijf, bedoeld voor agentisch werk. Muse Wonder is beschikbaar via de Meta Model API en Muse Code, Muse Wonder Full alleen voor abonnees van Muse Code. Meta legt de nadruk op geheugen: het model moet onthouden en combineren wat je het over langere tijd vertelt (Meta). Volgens TechCrunch kost Muse Wonder via de API $4 per miljoen tokens invoer en $20 per miljoen tokens uitvoer, in dezelfde prijsklasse als de topmodellen van OpenAI en Anthropic (TechCrunch).
Voor de meeste organisaties verandert er nu nog niets. Meta zegt niet of de modellen in de EU beschikbaar zijn, en de vergelijkingen met andere modellen komen van Meta zelf. Wel betekent het dat er naast OpenAI, Anthropic en Google een vierde aanbieder van topmodellen is. Test je het, kijk dan eerst hoe Meta omgaat met wat je invoert.
12. Autoriteit Persoonsgegevens: een eigen directie voor AI-toezicht
De Autoriteit Persoonsgegevens (AP) maakte op 9 oktober een nieuwe directie bekend: Toezicht en Coördinatie AI/Algoritmes. Eén afdeling analyseert de risico's van impactvolle algoritmes, een andere bereidt het markttoezicht onder de AI Act voor en bouwt kennis op om AI-systemen te testen (AP). De AP is nog niet formeel aangewezen als markttoezichthouder. De AP krijgt die bevoegdheden pas als de Nederlandse Uitvoeringswet AI-verordening van kracht is. Volgens Binnenlands Bestuur verliep de Europese termijn voor die aanwijzing al op 2 augustus 2025 (Binnenlands Bestuur).
Toezicht komt dus dichterbij, ook al zijn de bevoegdheden er nog niet. Een deel van de AI Act geldt al, zoals de verboden toepassingen en de plicht om te zorgen dat medewerkers voldoende AI-kennis hebben. Begin daar, want dat kun je zelf regelen.
Lees verder: AI-geletterdheid in je organisatie: wat de AI Act vraagt en hoe je het aantoont en EU AI Act voor het mkb: wat moet je wel en niet doen?
13. Google: Gemini 4 Argon en een takenmodus in de Gemini-app
Sinds 13 oktober kunnen abonnees van Google AI Pro en Ultra Gemini 4 Argon gebruiken in de Gemini-app. Nieuw is de takenmodus: met een schakelaar laat je Gemini doorwerken terwijl je weg bent, in je Google-apps en in meer dan veertig andere apps (Google). Argon is het nieuwe topmodel van Google, op 30 september aangekondigd voor lange taken met veel stappen (Google).
In Nederland kun je de takenmodus niet gebruiken: volgens Google zijn taken in Gemini niet beschikbaar in de Europese Economische Ruimte, en ook niet met een werk- of schoolaccount (Gemini Apps Help). Voor een bedrijfsproces is het dus nog geen optie. Wil je weten wanneer zo'n agent wel past, lees dan Wat is een AI-agent?
14. OpenAI: Europees mkb gebruikt agents acht keer zo vaak
OpenAI publiceerde op 14 oktober cijfers over het gebruik van zijn agentische tools in de EU. Bij mkb-klanten (tot 200 gebruikers) is het aantal wekelijkse gebruikers van Codex en ChatGPT Work sinds mei ruim acht keer zo groot geworden, met groei in elke lidstaat. Tegelijk zit maar 10 procent van de koplopers wereldwijd in de EU (OpenAI).
Lees dit als cijfers van een leverancier over zijn eigen betalende klanten, niet over alle bedrijven. De les is wel bruikbaar: het verschil zit niet in toegang tot AI, maar in hoe vast AI in het werk zit.
Lees verder: AI-agents in het mkb: lopen Nederlandse bedrijven achter?
15. OpenAI stopt met GPT-4o en GPT-4.1 in de API
Op 14 oktober kondigde OpenAI aan dat GPT-4o, GPT-4o mini, GPT-4.1 en GPT-4.1 mini op 14 januari 2027 uit de API verdwijnen. De aanbevolen vervanger is GPT-6 Luna. Fine-tunes op deze modellen stoppen op dezelfde datum (OpenAI).
Gebruik je ChatGPT alleen in de app, dan merk je hier niets van. Draait er een koppeling, automation of chatbot op een van deze modellen, dan stopt die zonder overstap. Zoek nu uit welke modellen je gebruikt en test de vervanger op je eigen voorbeelden.
Lees verder: Stoppen je AI-koppelingen op 14 januari? Wat je nu moet doen
16. OpenAI: GPT-6.1 Terra werkt in schermen, voor een lagere prijs
OpenAI bracht op 26 oktober GPT-6.1 Terra uit, het middelste model in zijn reeks. Het is gemaakt om te begrijpen wat er op een scherm staat, handelingen uit te voeren in apps en natuurlijk te schrijven. In ChatGPT Work en Codex komt het naar Plus, Pro, Enterprise en Edu; Business noemt OpenAI in de aankondiging niet. Via de API kost het $1 per miljoen tokens invoer en $5 uitvoer (OpenAI). Volgens OpenAI haalt het de kwaliteit van GPT-6 Astra voor een tiende van de prijs per token en is het gemiddeld drie keer zo snel klaar als Astra en GPT-6.1 Sol. Voor complex programmeerwerk en diep onderzoek blijft OpenAI Sol of Astra aanraden (OpenAI).
Interessant is dit vooral voor automations en agents die in schermen en formulieren werken, waar snelheid en prijs per taak tellen. De vergelijkingen komen van OpenAI zelf. Moet je toch overstappen van GPT-4o (punt 15), test Terra dan naast de aanbevolen vervanger GPT-6 Luna op je eigen voorbeelden. Meer over de andere modellen van deze generatie staat in GPT-6.1 Sol, Ultrafast en de Agents API: wat kies je?.
17. Anthropic: Claude Duet komt zelf met werk naar je toe
Anthropic opende op 21 oktober een research preview van Claude Duet, een app waarin Claude werkt als proactieve agent. Duet kijkt in je gekoppelde apps, stuurt 's ochtends een kort overzicht van wat aandacht vraagt en controleert die apps om de paar uur. Taken voert het zelf uit, maar voordat het een bericht verstuurt, betaalt, iets ondertekent of verwijdert, laat het precies zien wat het gaat doen en wacht het op je akkoord. Sommige handelingen, zoals geld overmaken tussen rekeningen, mogen ook met akkoord niet. Duet draait op Claude Opus 5.5 en is er via een wachtlijst, voorlopig alleen voor Pro- en Max-abonnees in de Verenigde Staten (Anthropic).
In Nederland kun je het dus nog niet gebruiken. Het laat wel zien waar de markt heen gaat: na OpenAI met Dots en Google met de Gemini agent (punt 7) heeft ook Anthropic een agent die zelf initiatief neemt. Het ontwerp draait om de momenten waarop de agent moet stoppen en vragen. Dat is precies wat je zelf moet vastleggen voordat je zo'n agent in je werk toelaat.
18. Agent Skills wordt een open standaard bij de Linux Foundation
Anthropic schonk op 22 oktober Agent Skills aan de Agentic AI Foundation, onderdeel van de Linux Foundation. Agent Skills is een open formaat voor skills: vastgelegde instructies en werkwijzen die een AI-agent gebruikt voor een terugkerende taak. Volgens Anthropic werken al meer dan zeventig platforms ermee, waaronder ChatGPT, Cursor, GitHub Copilot en VS Code. Engineers van onder meer Anthropic, Google en OpenAI onderhouden de standaard (Anthropic).
Voor een organisatie betekent dit dat een goed beschreven werkwijze minder vastzit aan één tool. Of de skills in Gemini (punt 8) hetzelfde formaat volgen, zegt Anthropic niet. Het advies blijft daarom: leg terugkerende instructies vast in een document dat je zelf beheert, met een eigenaar, en zet ze vandaar in de tool die je team gebruikt.
19. Europese Commissie: het AI-bureau begint te handhaven
Henna Virkkunen, vicevoorzitter van de Europese Commissie, zei half oktober op de International AI Summit in Dublin dat de Commissie haar eerste handhavingsstappen onder de AI Act heeft gezet. Ze noemde incidenten waarbij AI-agents uit hun omgeving ontsnapten, kwaadaardige code invoegden en mensen misleidden. Het AI-bureau van de Commissie stuurde verzoeken om informatie over onder meer beveiliging, externe evaluatie en het monitoren van hoe modellen worden gebruikt (Europese Commissie). Op 9 oktober had de Commissie al een speciale bijeenkomst van het wetenschappelijk panel van de AI Act gehouden over deze incidenten (Europese Commissie). De Commissie noemt niet welke bedrijven de verzoeken kregen.
Dit gaat over de makers van de krachtigste modellen, niet over bedrijven die AI gebruiken. Een verzoek om informatie is ook nog geen boete. Voor jou blijft gelden wat al geldt: zorg voor voldoende AI-kennis in je team, gebruik geen verboden toepassingen en wees open over AI-content. Op 2 december 2026 komen er twee verboden bij. Wat dat voor je mkb-bedrijf betekent, staat in EU AI Act voor het mkb.
20. Google: Gemini-gesprekken in Vault en vergadernotities in Chat
Google voegde op 22 oktober Gemini-gesprekken toe aan Google Vault, de archiveringstool van Workspace. Beheerders kunnen de gesprekken die medewerkers met Gemini in Gmail, Drive, Docs, Sheets, Slides en Meet voeren, filteren en exporteren voor bijvoorbeeld een juridisch onderzoek. Dat werkt alleen voor gesprekken waarbij de gespreksgeschiedenis aanstond. Bewaarregels en een juridische bewaarplicht (litigation hold) voor deze gesprekken volgen later (Google Workspace Updates). Daarnaast plaatst Google Meet sinds 16 oktober na een vergadering een samenvatting met besluiten en actiepunten in de Chat-ruimte van die vergadering, als "Take notes for me" aanstond (Google Workspace Updates).
Beheer je Workspace, kijk dan of de gespreksgeschiedenis van Gemini aanstaat voor de afdelingen waar je archivering nodig hebt. De samenvatting in Chat staat standaard aan. Bespreek in je team dat besluiten en actiepunten zo zichtbaar worden voor iedereen in die ruimte. Vergader je in het Nederlands, dan heb je er weinig aan: Nederlands staat niet in de talenlijst van "Take notes for me" (Google Meet Help). Welke alternatieven er zijn, lees je in AI-tools voor je bedrijf en bij punt 22.
Lees verder: Google AI-nieuws oktober 2026
21. Mistral Large 4: een Europees topmodel
Mistral, de Franse AI-aanbieder, bracht op 6 oktober een preview uit van Mistral Large 4, zijn grootste model. Het kan tekst en beeld verwerken, ondersteunt meer dan 160 talen en is bedoeld voor redeneren en agentisch werk. Via de API kost het $0,70 per miljoen tokens invoer en $2,10 uitvoer (Mistral). Op 29 oktober gaf Mistral de gewichten vrij onder een aangepaste MIT-licentie. Je mag het model daarmee ook commercieel op eigen servers draaien; alleen wie het model zelf als dienst verkoopt, heeft een aparte licentie nodig (Mistral).
Voor organisaties die willen weten waar hun gegevens worden verwerkt, is dit de belangrijkste Europese ontwikkeling van de maand. De vergelijkingen met andere modellen komen van Mistral zelf. Test de API eerst op je eigen werk. Wanneer een Europees model past en welke route je kiest, lees je in Mistral AI: wanneer kies je een Europees AI-model?.
22. Mistral Voxtral 3: spraak naar tekst in het Nederlands
Mistral bracht op 20 oktober Voxtral 3 uit, een reeks spraakmodellen. Ze zetten gesproken tekst om in geschreven tekst, ook in het Nederlands, herkennen wie er spreekt en kunnen omgaan met vaktermen die je vooraf opgeeft. Er is ook een model dat tekst uitspreekt. Je gebruikt Voxtral via een API die in de EU draait, of op je eigen servers. Een opname omzetten kost vanaf $0,0035 per minuut (Mistral).
Het is geen app voor eindgebruikers, maar een bouwsteen. Dat maakt het interessant naast de vergadertools: "Take notes for me" van Google Meet kan geen Nederlands (punt 20). Wil je klantgesprekken, intakes of vergaderingen in het Nederlands laten uitschrijven binnen de EU, dan kan een koppeling met zo'n model een alternatief zijn. Test wel eerst de kwaliteit op je eigen opnames en vraag toestemming van wie je opneemt. Welke routes je data in de EU houden, lees je in Nederlands transcriberen met AI.
Wat betekent dit AI-nieuws voor je bedrijf?
| Ontwikkeling | Voor wie | Wat je nu doet |
|---|---|---|
| Copilot per gebruik | Directie, IT, financiën | Limieten en pilotgroep instellen vóór je begint |
| Tekort aan AI-talent | Directie | Per proces een eigenaar en een route kiezen |
| Ongewenst modelgedrag | Directie, IT | Vastleggen wat agents zelf mogen |
| Gemini Enterprise | Data en IT | Alleen testen als je data in Google Cloud staat |
| GPT-6 in ChatGPT | Iedereen met ChatGPT | Controleafspraak voor grafieken en rekentools |
| Claude Haiku 5.5 | IT en ontwikkelaars | Testen bij veel kleine taken via de API |
| Gemini agent | Directie, IT | Eigenaar, rechten en budgetgrens bedenken vóór de uitrol |
| Gems worden skills | Iedereen die Gems gebruikt | Gems inventariseren en een eigenaar per Gem kiezen |
| AI Edge Foresight | Wie op een Mac vergadert | Testen met een kort Nederlands gesprek |
| Watermerk in ChatGPT-tekst | Iedereen die AI-tekst publiceert | Vastleggen wie AI-tekst goedkeurt |
| Meta Muse Wonder | IT en ontwikkelaars | Afwachten tot beschikbaarheid in de EU duidelijk is |
| AI-toezicht bij de AP | Directie, compliance | AI-geletterdheid van je team regelen |
| Gemini-takenmodus | Niemand in Nederland: niet in de EER | Volgen, nog niet inzetbaar |
| Agents in het Europese mkb | Directie | Eén proces kiezen waar AI vast in het werk komt |
| GPT-4o stopt in de API | IT, eigenaars van koppelingen | Vóór 14 januari 2027 overstappen en testen |
| GPT-6.1 Terra | IT en ontwikkelaars | Testen bij agents die in schermen werken |
| Claude Duet | Niemand in Nederland: alleen in de VS | Bepalen waar een agent eerst moet vragen |
| Agent Skills als open standaard | Wie skills of vaste instructies gebruikt | Instructies vastleggen in een eigen document |
| Handhaving door het AI-bureau | Directie, compliance | Eigen plichten op orde: AI-kennis, verboden, transparantie |
| Gemini in Vault en notities in Chat | Workspace-beheerders | Gespreksgeschiedenis en Chat-samenvattingen nalopen |
| Mistral Large 4 | IT, wie data in Europa wil houden | API testen op eigen taken, daarna kiezen per taak |
| Mistral Voxtral 3 | Wie Nederlandse gesprekken wil uitschrijven | Testen op eigen opnames, toestemming vragen |
Wanneer hoef je niets te doen?
Gebruik je AI vooral persoonlijk, voor teksten en analyses, en heb je geen agents of koppelingen draaien? Dan verandert er voor jou nu weinig, behalve dat ChatGPT vaker met grafieken en rekentools antwoordt. Laat je wel software of automations voor je bouwen, vraag dan na of die op GPT-4o of GPT-4.1 draaien. Het nieuws wordt relevant zodra je werk aan AI overdraagt. Dat is ook het moment om kosten, rechten en eigenaarschap te regelen.
Wat is een goede volgende stap?
Kies één proces waar nu veel handwerk in zit en bekijk welke van deze ontwikkelingen daar iets aan verandert. Twijfel je welke tool bij welk werk past, lees dan AI-tools voor je bedrijf: welke gebruik je waarvoor?
Bronnen
- Microsoft, Introducing the new Copilot with Home, Code and Autopilot, 25 september 2026
- Microsoft Learn, Partner Center announcements, October 2026, 1 oktober 2026
- Anthropic, Claude Frontier Academy: $100M to train 10,000 engineers, 2 oktober 2026
- CBS, Bedrijven gebruiken AI vaakst voor marketing of verkoop, 12 december 2025
- OpenAI, Misalignment reports, bijgewerkt 2 oktober 2026
- Google Cloud, Release notes, 2 oktober 2026
- OpenAI, GPT-6 and Intelligent UI for everyone, 7 oktober 2026
- Anthropic, Introducing Claude Haiku 5.5, 7 oktober 2026
- Google Cloud, Welcome to Gemini at Work 2026: Introducing the Gemini agent, 8 oktober 2026
- Gemini Apps Help, About the transition from Gems to skills, geraadpleegd 11 oktober 2026
- Google Developers Blog, Bring multimodal semantic search to the edge with EmbeddingGemma 2, 6 oktober 2026
- heise online, Google's macOS app: Local AI to capture notes and work with files, geraadpleegd 11 oktober 2026
- OpenAI, Our approach to EU text provenance rules, 5 oktober 2026
- Meta, Muse Wonder, 12 oktober 2026
- TechCrunch, Meta releases its first frontier model, Muse Wonder, 12 oktober 2026
- Autoriteit Persoonsgegevens, AP zet volgende stap in toezicht op AI, 9 oktober 2026
- Binnenlands Bestuur, AP richt directie voor AI-toezicht op, 12 oktober 2026
- Google, Gemini 4 Argon, 30 september 2026
- Gemini Apps Help, Manage your tasks & workflows in Gemini Apps, geraadpleegd 21 oktober 2026
- Google, Gemini 4 availability, 13 oktober 2026
- OpenAI, The EU's next chapter in AI is agentic, 14 oktober 2026
- OpenAI, Deprecations, geraadpleegd 15 oktober 2026
- Google Workspace Updates, Introducing skills in the Gemini app and Workspace, plus what's next for Gems, bijgewerkt 13 oktober 2026
- OpenAI, Introducing GPT-6.1 Terra, 26 oktober 2026
- OpenAI, GPT-6.1 Terra model, geraadpleegd 27 oktober 2026
- Anthropic, Claude Duet, 21 oktober 2026
- Anthropic, Donating Agent Skills to the Agentic AI Foundation, 22 oktober 2026
- Europese Commissie, Speech by Executive Vice-President Virkkunen at the International AI Summit in Dublin, oktober 2026
- Europese Commissie, Commission holds special meeting of Scientific panel on frontier AI safety and risks, 9 oktober 2026
- Google Workspace Updates, Google Vault now supports filtered exports for Gemini in Workspace, 22 oktober 2026
- Google Workspace Updates, Follow through on your meeting tasks with meeting recaps in Google Chat, 19 oktober 2026
- Mistral, Introducing Mistral Large 4, 6 oktober 2026
- Mistral, Le Chonk: Built for Coders, Trusted by Defenders, 29 oktober 2026
- Mistral, Voxtral 3, 20 oktober 2026
